Vücudumuz zaman zaman tartıda beklediğimizden daha yüksek bir rakam göstermesine neden olan ödem ile karşılaşabilir. Özellikle yoğun tuz tüketimi, hareketsizlik, hormonal değişimler veya yetersiz su tüketimi vücutta sıvı tutulmasına yol açabilir. Birçok kişi bunu kilo almakla karıştırsa da çoğu zaman bu durum yağ artışından değil, vücutta biriken fazla sıvıdan kaynaklanır.
Bir diyetisyen olarak danışanlarıma ilk anlattığım şey şudur: Ödem geçici bir durumdur ve doğru beslenme ile büyük ölçüde azaltılabilir.
Ödem Nedir?
Ödem, dokular arasında normalden fazla sıvı birikmesi durumudur. Genellikle şu bölgelerde görülür:
-
Eller
-
Ayaklar
-
Ayak bilekleri
-
Karın bölgesi
-
Yüz
Sabah uyandığınızda yüzünüzde şişkinlik veya akşam saatlerinde ayak bileklerinde şişme fark ediyorsanız bu durum ödem kaynaklı olabilir.
Vücutta Ödem Neden Oluşur?
Ödemin oluşmasına birçok faktör katkı sağlayabilir. En sık karşılaşılan nedenler şunlardır:
1. Fazla tuz tüketimi
Tuz, vücudun su tutmasına neden olan en önemli faktörlerden biridir. Paketli gıdalar, turşular, salamura ürünler ve hazır soslar yüksek miktarda sodyum içerir.
2. Yetersiz su içmek
İlginç gelebilir ancak su içmemek de vücudun sıvı tutmasına yol açar. Vücut susuz kaldığında mevcut sıvıyı korumaya çalışır.
3. Hareketsiz yaşam
Uzun süre oturmak veya fiziksel aktivitenin az olması dolaşımı yavaşlatır ve ödem oluşumunu artırabilir.
4. Hormonal değişimler
Özellikle kadınlarda adet dönemi öncesinde ödem görülmesi oldukça yaygındır.
5. Yetersiz protein alımı
Protein eksikliği vücutta sıvı dengesini etkileyebilir.
Ödem Atmaya Yardımcı Beslenme Önerileri
1. Su tüketimini artırın
Günlük ortalama 2–2.5 litre su tüketimi ödemin atılmasına yardımcı olur. Su böbreklerin daha aktif çalışmasını sağlar ve vücuttaki fazla sıvının atılmasını kolaylaştırır.
2. Tuz tüketimini azaltın
Günlük tuz tüketiminin 5 gramın altında olması önerilir. Bunun için:
-
Hazır gıdalardan kaçının
-
Yemeklere ekstra tuz eklemeyin
-
Salamura ve işlenmiş gıdaları sınırlayın
3. Potasyumdan zengin besinler tüketin
Potasyum, sodyum dengesini düzenleyerek ödemin azalmasına yardımcı olur.
Potasyum açısından zengin besinler:
-
Muz
-
Avokado
-
Ispanak
-
Kabak
-
Yoğurt
-
Patates
4. Doğal diüretik besinleri tercih edin
Bazı besinler vücuttan su atılımını destekler.
Ödem atmaya yardımcı besinler:
-
Salatalık
-
Maydanoz
-
Ananas
-
Yeşil çay
-
Rezene çayı
5. Rafine karbonhidratları azaltın
Beyaz ekmek, hamur işleri ve şekerli gıdalar kan şekeri dalgalanmalarına ve dolaylı olarak ödem oluşumuna katkı sağlayabilir.
Ödem Atmaya Yardımcı Günlük Alışkanlıklar
Beslenmenin yanı sıra bazı yaşam tarzı değişiklikleri de ödemi azaltmada etkilidir.
✔ Gün içinde en az 30 dakika yürüyüş yapın
✔ Uzun süre aynı pozisyonda oturmayın
✔ Uyku düzeninize dikkat edin
✔ İşlenmiş gıdaları sınırlayın
✔ Sebze ağırlıklı beslenin
Ödem ile Kilo Alımı Karıştırılmamalıdır
Danışanlarımın sık sorduğu sorulardan biri şudur:
“Bir gecede 1 kilo aldım, bu mümkün mü?”
Gerçek yağ artışı kısa sürede bu kadar hızlı olmaz. Çoğu zaman görülen bu ani artışlar:
-
ödem
-
bağırsak doluluğu
-
hormonal değişimler
gibi nedenlerden kaynaklanır.
Sonuç
Ödem, birçok kişinin zaman zaman yaşadığı ve genellikle beslenme ve yaşam tarzı düzenlemeleri ile kolayca kontrol altına alınabilen bir durumdur. Yeterli su tüketimi, tuz kısıtlaması, potasyum açısından zengin besinler ve düzenli fiziksel aktivite vücuttaki sıvı dengesini korumaya yardımcı olur.
Ancak sürekli devam eden, ağrılı veya tek taraflı şişliklerde mutlaka bir sağlık uzmanına danışılması gerekir.
